جغرافیایِ انزوا ، مرگِ جغرافیا یا بنبستِ دیجیتال؟
در این مقاله مرجع، مفهوم کلاسیک «مزیت جغرافیایی ایران» به چالش کشیده میشود. استدلال محوری این است که در قرن ۲۱، جغرافیا تنها زمانی «پول» میشود که «قابل قیمتگذاری» باشد. مهران فتحی با معرفی مدل «جغرافیای زامبی»، تبیین میکند که چگونه عقبماندگی از زیرساختهای دیجیتال و لجستیک هوشمند، ایران را از یک هاب منطقهای به یک «جزیره اقتصادی» تبدیل کرده است. این نوشتار، گذاری است از تحلیلهای سنتی خاکمحور به درک «اقتصاد اصطکاک» و ارائه نقشه راهی برای بازگشت به نقشه تجارت جهانی از مسیر «اعتماد دیجیتال».
تئوریهای اقتصاد جهانی
این مقاله با نگاهی تحلیلی به تاریخ اندیشهٔ اقتصادی، از مالتوس تا رومر، نشان میدهد که مسئلهٔ اصلی بشر نه کمبود منابع، بلکه ناتوانی در سازماندهی نهادهاست. مهران فتحی استدلال میکند که بحران جهانی امروز، تداوم همان «لحظهٔ مالتوسی» است؛ اما این بار نه از زمین و غله، بلکه از ظرفیت نهادی دولتها. مقاله، در پایان، با مقایسهٔ شمال و جنوب جهانی، شکاف میان جمعیت و نهاد را بهعنوان خط گسل اصلی آیندهٔ اقتصاد جهانی معرفی میکند.