پیامدهای نشست شورای حکام بر اقتصاد و بازارهای مالی ایران
این مقاله توضیح میدهد نشست شورای حکام چگونه پنج کانال انتقال ریسک—انتظارات، بازار ارز، بودجه، تجارت خارجی و جریان سرمایه—را فعال میکند. اثر آن بر دلار، طلا، بازار سرمایه و چشمانداز اقتصاد ایران در قالب سه سناریوی اصلی تحلیل شده است.
سوسیالیسم در انتخابات و پس از آن
این مقاله توضیح میدهد که سوسیالیسم انتخاباتی نه بازگشت مارکسیسم، بلکه واکنش نظام لیبرال به بحران مشروعیت است. مهران فتحی با تحلیل اقتصاد جهانی، از نظریههای پیکتی و میلانویچ تا پروژه BEPS در OECD، نشان میدهد که چپ جدید بدون اصلاح نهادی نمیتواند عدالت را به کارآمدی پیوند دهد. راهحل پیشنهادی او، سوسیالدموکراسی ۲.۰ است؛ مدلی مبتنی بر مالیات بر داده، شفافیت جهانی و عدالت مالیاتی دیجیتال.
جنگ تجاری؛ وابستگی متقابل سلاحسازیشده میان چین و آمریکا
این مقاله با تکیه بر نظریه «وابستگی متقابل سلاحسازیشده» توضیح میدهد چگونه شبکههای اقتصادی و زنجیرههای تأمین جهانی به ابزار فشار ژئوپلیتیکی میان چین و آمریکا تبدیل شدهاند. مهران فتحی در این تحلیل نشان میدهد که جنگ تجاری، آغاز نظم جدیدی است که در آن کارایی اقتصادی جای خود را به انعطافپذیری و امنیت داده است.
از برتونوودز تا نظم پترودلار بازخوانی هژمونی دلار در چهار پرده از برتونوودز تا نظم پسادلاری
از کنفرانس برتونوودز تا جنگهای مالی قرن بیستویکم، این مقاله روایت شکلگیری و افول هژمونی دلار را دنبال میکند؛ تحلیلی از نظم پترودلار، امتیاز گزاف آمریکا و آینده نظام پولی جهانی.
تئوریهای اقتصاد جهانی
این مقاله با نگاهی تحلیلی به تاریخ اندیشهٔ اقتصادی، از مالتوس تا رومر، نشان میدهد که مسئلهٔ اصلی بشر نه کمبود منابع، بلکه ناتوانی در سازماندهی نهادهاست. مهران فتحی استدلال میکند که بحران جهانی امروز، تداوم همان «لحظهٔ مالتوسی» است؛ اما این بار نه از زمین و غله، بلکه از ظرفیت نهادی دولتها. مقاله، در پایان، با مقایسهٔ شمال و جنوب جهانی، شکاف میان جمعیت و نهاد را بهعنوان خط گسل اصلی آیندهٔ اقتصاد جهانی معرفی میکند.
ماشه روی شقیقه اقتصاد ایران
این مقاله اثر فعالسازی مکانیسم ماشه را بر اقتصاد ایران از دو منظر بررسی میکند: شوکهای کوتاهمدت—افزایش نرخ ارز، جهش تورم، کاهش صادرات نفت و تشدید ریسک کشوری—و پیامدهای بلندمدت شامل رکود ساختاری، کاهش سرمایهگذاری خارجی و تغییر جهتگیری ژئوپلیتیکی منطقه. همچنین سه سناریوی آینده، از تشدید بحران تا بازگشت به مذاکره، تحلیل شده است.
تاثیر تفاهم کوتاهمدت ایران و آژانس بر متغیرهای کلان اقتصادی
این مقاله توضیح میدهد تفاهم ایران و آژانس چگونه یک شوک مثبت موقت در بازار ارز و سرمایه ایجاد کرد، اما به دلیل ماهیت مشروط و نزدیک بودن ضربالاجل مکانیزم ماشه، نمیتواند روندهای کلان اقتصادی را تغییر دهد. واکنش آنی دلار، واگرایی صنایع بورسی، و سه سناریوی آینده اقتصاد ایران تحلیل شده است.
تحلیل پیامدهای اقتصادی فعالسازی مکانیزم ماشه بر ایران
این مقاله پیامدهای اقتصادی فعالسازی مکانیزم ماشه را در دو سطح بررسی میکند: شوک آنی ۳۰ روز نخست، که بازار ارز، طلا، بورس، تجارت و رفتار جمعی را بهسرعت تحتتأثیر قرار میدهد؛ و اثرات ساختاری بلندمدت که بسته به میزان اجماع جهانی، مسیر اقتصاد ایران را میان سه سناریوی اصلی—فروپاشی ارزی، انزوای کنترلشده، یا مدیریت نسبی بحران—شکل میدهد.
آینده ایران پس از مکانیزم ماشه: چشماندازی حقوقی، سیاسی و اقتصادی
این مقاله با تکیه بر چارچوب تحریمها در روابط بینالملل و نظریه دولت رانتی، آینده ایران را در صورت فعالسازی مکانیزم ماشه ترسیم میکند. ابتدا سازوکار حقوقی اسنپبک، وتوی معکوس و جدول زمانی قطعنامه ۲۲۳۱ توضیح داده میشود؛ سپس با مرور تجربه ایران ۲۰۱۲–۲۰۱۵ و نمونههای عراق، کره شمالی و ونزوئلا، سه سناریوی پیشِ رو برای سالهای ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۶ و پیامدهای ارزی، بودجهای و اجتماعی آنها تحلیل و در پایان توصیههای مشخصی برای دیپلماسی هستهای، تثبیت اقتصاد کلان و حمایت از اقشار آسیبپذیر پیشنهاد میشود.
ملی شدن نفت؛ تولید وابستگی
این مقاله نشان میدهد ملی شدن نفت در ایران، بهدلیل ضعف نهادی و ذهنیت استقلالمحور، بهجای ایجاد خودکفایی، الگوی جدیدی از وابستگی تولید کرد. با تحلیل ساختار AIOC، بحران اجرایی دولت مصدق، حافظه تاریخی تحقیر و شکلگیری Autarky، توضیح داده میشود چگونه نفت بهجای توسعه، دولت رانتیر و انزوای انرژی را بازتولید کرد. مقایسه با نروژ، مکزیک، عربستان و ونزوئلا روشن میکند که مسئله اصلی نبود ظرفیت حکمرانی است، نه صرف مالکیت منابع.