وقتی طلا و مس با هم بالا میروند؛ بازارها از چه جهانی خبر میدهند؟
صعود همزمان طلا و مس در نگاه اول متناقض به نظر میرسد: طلا معمولاً پناهگاه روزهای نااطمینانی است و مس فلز سرمایهگذاری، تولید و ساختن. اما شاید هر دو بازار از یک تغییر عمیقتر خبر میدهند؛ جهانی که همزمان برای امنیت پولی بیشتر هزینه میکند و سرمایه عظیمی را به برق، هوش مصنوعی، دفاع و زیرساختهای تازه میفرستد. این مقاله میپرسد آیا این موج به جهش بهرهوری خواهد انجامید، یا زمینه نوع تازهای از شکنندگی مالی را فراهم خواهد کرد.
چرا ایران اوکراین جدید نیست؟ اقتصاد سیاسی هرمز و جنگهای جهانی
دو قرارداد بزرگ صنایع دفاعی آمریکا برای افزایش تولید رهگیرهای پاتریوت و تاد، نشانهای از پیوند روزافزون جنگهای معاصر با ظرفیت صنعتی و اقتصاد جهانی است. اما این پیوند به معنای تبدیل ایران به «اوکراین جدید» نیست. اوکراین با تزریق منابع خارجی به میدان جنگ تبدیل شده، در حالی که ایران هزینه بحران را عمدتاً از منابع و ثبات اقتصادی خود میپردازد. مقاله نشان میدهد آنچه جبهههای مختلف را به هم متصل میکند، نه صرفاً همزمانی جنگها، بلکه قرار گرفتن آنها بر گلوگاههای غیرقابل جایگزین اقتصاد جهانی مانند تنگه هرمز است. همچنین تفاوت میان انتقال هزینه اقتصادی و انتقال رویه سیاسی بررسی میشود.
بازار انرژی پس از هرمز؛ از کنترل تولید تا کنترل عبور
این مقاله نشان میدهد بازار جهانی انرژی در حال عبور از یک تغییر بنیادین است: انتقال قدرت از «کنترل تولید» به «کنترل مسیر». با تحلیل اختلاف قیمت مربان و برنت، نقش تنگه هرمز، و استراتژی بازیگرانی مانند امارات، چین و ایران، استدلال میشود که گلوگاههای انرژی نهتنها ابزار قدرت، بلکه عامل فرسایش همان قدرتاند. در این چارچوب، نظم کارتلها تضعیف شده و نظمی ناپایدار مبتنی بر کریدورها در حال شکلگیری است.
بانک جدید سازمان همکاری شانگهای
این مقاله با نگاهی تحلیلی بررسی میکند که آیا بانک جدید سازمان همکاری شانگهای توان تضعیف سلطه دلار و ایجاد مسیرهای مالی جایگزین را دارد یا خیر. بر پایه دادههای تجارت ایران–SCO و روند بینالمللیسازی یوآن، تحلیل نشان میدهد که این نهاد میتواند بخشی از هزینههای تراکنش و ریسکهای تجاری ایران را کاهش دهد، اما قادر به ایجاد تغییر بنیادین در کوتاهمدت نیست. مقاله همچنین فرصتها، تهدیدها، ریسک تحریمهای ثانویه، و واکنش احتمالی آمریکا را بررسی کرده و سناریوهای سهساله برای آینده ایران را ارائه میدهد.