وقتی متحد، خودش طرف جنگ میشود
در نگاه نخست، ماجرا ساده به نظر میرسد: عربستان و چند کشور منطقه از دونالد ترامپ خواستند حملهٔ تازه به ایران را متوقف کند و واشنگتن نیز عقب نشست. اما شواهد علنی برای اثبات چنین رابطهٔ مستقیمی کافی نیست.
پرسش مهمتر این است که جنگ ایران چه تغییری در رابطهٔ امنیتی آمریکا و دولتهای عربی خلیج فارس ایجاد کرده است.
پایگاهها، حریم هوایی و زیرساختهای کشورهای میزبان، از یک سو امکان عملیات نظامی آمریکا را فراهم میکنند و از سوی دیگر، همین کشورها را در معرض حملات تلافیجویانه قرار میدهند. تصمیم در واشنگتن گرفته میشود، اما بخشی از هزینهٔ آن ممکن است در ابوظبی، منامه، دوحه، ریاض یا دمام پرداخت شود.
چرا ایران اوکراین جدید نیست؟ اقتصاد سیاسی هرمز و جنگهای جهانی
دو قرارداد بزرگ صنایع دفاعی آمریکا برای افزایش تولید رهگیرهای پاتریوت و تاد، نشانهای از پیوند روزافزون جنگهای معاصر با ظرفیت صنعتی و اقتصاد جهانی است. اما این پیوند به معنای تبدیل ایران به «اوکراین جدید» نیست. اوکراین با تزریق منابع خارجی به میدان جنگ تبدیل شده، در حالی که ایران هزینه بحران را عمدتاً از منابع و ثبات اقتصادی خود میپردازد. مقاله نشان میدهد آنچه جبهههای مختلف را به هم متصل میکند، نه صرفاً همزمانی جنگها، بلکه قرار گرفتن آنها بر گلوگاههای غیرقابل جایگزین اقتصاد جهانی مانند تنگه هرمز است. همچنین تفاوت میان انتقال هزینه اقتصادی و انتقال رویه سیاسی بررسی میشود.
«نقصانِ سیاه»: آناتومی گذار ایران از «اقتصاد ملی انرژی» به «مجمعالجزایر انرژی»
این مقاله توضیح میدهد چرا بحران انرژی ایران از یک مسئله فنی عبور کرده و به ریسک سیستماتیک اقتصاد تبدیل شده است. با مفهوم «نقصان سیاه»، شکاف میان نیاز انرژی اقتصاد و عرضه واقعی قابل اتکا تشریح میشود و سه چرخه تخریبگرِ قیمتگذاری دستوری، فرسایش تکنولوژیک و پوپولیسم جغرافیایی کالبدشکافی میگردد. در ادامه نشان داده میشود چگونه اقتصاد از «الگوی ملی» به «مجمعالجزایر انرژی» میلغزد و در بازار سرمایه، امنیت انرژی به معیار اصلی ارزشگذاری بدل میشود.
جنگ دوم غزه–اسرائیل؛ اثرات ژئواکونومیک و گذار به نظم جدید انرژی
این مقاله یک تحلیل عمیق از جنگ دوم غزه–اسرائیل و پیامدهای ژئواکونومیک آن ارائه میدهد؛ از امنیت انرژی و بحران کشتیرانی تا اثرات آن بر بازارهای مالی، سیاست پولی آمریکا و اقتصاد سیاسی ایران. متن نشان میدهد چگونه این جنگ میتواند آغازگر نظم جدیدی در امنیت انرژی و زنجیرههای تأمین جهان باشد.
گذار بزرگ انرژی (۲۰۲۵-۲۰۴۵): بازتعریف جایگاه راهبردی ایران در نظم نوین انرژی جهانی
این مقاله چشمانداز گذار انرژی در ایران تا افق ۲۰۴۵ را ترسیم میکند؛ از ریسک داراییهای سرگردان نفت و گاز و ناترازی مزمن، تا فرصت استفاده از گاز بهعنوان سوخت گذار و توسعه خورشیدی و بادی. در پایان، نقشه راهی سهمرحلهای برای اصلاح حاکمیت انرژی و جذب سرمایه سبز ارائه میشود.